Brüt maaştan hangi kesintiler yapılır?

Başlıca kesintiler; işçi payına düşen SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisidir. Bu kalemler brüt tutardan düşüldükten sonra kalan tutar, elinize geçen net maaştır.

Aynı brüt maaşta neden yıl içinde net maaş değişebiliyor?

Gelir vergisi, yıl içinde biriken kazanca göre dilim atladıkça artabildiği için aynı brüt maaşta bile yılın ikinci yarısında net maaş düşebilir. Ayrıca istisna ve indirimler net tutarı etkiler. Bu yüzden Ocak ayındaki netle Kasım ayındaki net farklı çıkabilir.

Net maaştan brüt maaşı hesaplayabilir miyim?

Evet, işlem tersine de yapılabilir; ancak vergi dilimi ve prim oranları devreye girdiği için hesap tek bir çarpma işlemi değildir. Güncel oranların girildiği bir brüt-net hesaplama aracı kullanmak en pratik yoldur.

Finans

Brüt Maaş Net Maaşa Nasıl Çevrilir? Kesintiler

Haberedio Editör 05 Ağustos 2026, 12:21 2 dk okuma

Brütten nete geçerken maaştan SGK primi ve gelir vergisi gibi kesintiler düşer. Hangi kalem ne işe yarar, neden herkeste farklı çıkar — sade bir dille anlatıyoruz.

Kısa cevap: Brüt maaş, kesintiler yapılmadan önceki toplam tutardır; net maaş ise SGK primi, işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi düşüldükten sonra elinize geçen paradır. İki rakam arasındaki fark bu kesintilerdir. Bu yazıda her kalemin ne olduğunu ve aynı brüt maaşın neden farklı netlere dönüşebildiğini anlatıyoruz.

Brütten düşen kalemler

SGK primi (işçi payı): Emeklilik, sağlık ve iş kazası gibi sigorta kollarına giden zorunlu primin sizden kesilen kısmı.
İşsizlik sigortası primi: İşsiz kalınması hâlinde ödenen işsizlik ödeneğini finanse eden küçük oranlı kesinti.
Gelir vergisi: Kazancınız üzerinden alınan, dilimli (kazanç arttıkça oranı yükselen) vergi.
Damga vergisi: Maaş bordrosu üzerinden alınan düşük oranlı sabit bir vergi.

Bu dört kalem brütten düşünce kalan tutar netinizdir. Prim ve vergi oranları resmî olarak belirlenir; bu yüzden "brütün şu katı nettir" gibi sabit bir çarpan yoktur.

Reklam

Aynı brüt, farklı net: nedeni gelir vergisi dilimi

Gelir vergisi, yıl boyunca kazandığınız toplam tutar üzerinden hesaplanır ve bu toplam belirli eşikleri aştıkça vergi oranı yükselir (dilim atlar). Yılın başında düşük dilimdeyken alınan net maaş, yıl ilerleyip üst dilime geçtiğinizde aynı brütte bile azalabilir. Bu, hata değil verginin artan oranlı yapısının doğal sonucudur. Enflasyonla birlikte bu dilimlerin nasıl davrandığını enflasyon yazımızda anlattığımız mantıkla birlikte düşünmek faydalı olur.

Neyi kontrol etmelisiniz?

Bordronuzu okuyun: Her kesintinin ayrı satırda gösterilmesi gerekir; toplam kesinti ile net tutarın tutarlı olduğunu kontrol edin.
Yıllık planlama yapın: Yılın ikinci yarısında netin düşebileceğini bilerek bütçenizi kurun. Maaşı bölmenin pratik bir yöntemi için 50-30-20 bütçe kuralına bakabilirsiniz.
Reel kazancınızı ölçün: Elinize geçen netin enflasyon karşısında ne ifade ettiğini görmek için reel getiri rehberimiz yol gösterir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; kişisel mali durumunuz için resmî bordronuzu ve güncel oranları esas alın.

Sıkça Sorulan Sorular

: Başlıca kesintiler; işçi payına düşen SGK primi, işsizlik sigortası primi, gelir vergisi ve damga vergisidir. Bu kalemler brüt tutardan düşüldükten sonra kalan tutar, elinize geçen net maaştır.
: Gelir vergisi, yıl içinde biriken kazanca göre dilim atladıkça artabildiği için aynı brüt maaşta bile yılın ikinci yarısında net maaş düşebilir. Ayrıca istisna ve indirimler net tutarı etkiler. Bu yüzden Ocak ayındaki netle Kasım ayındaki net farklı çıkabilir.
: Evet, işlem tersine de yapılabilir; ancak vergi dilimi ve prim oranları devreye girdiği için hesap tek bir çarpma işlemi değildir. Güncel oranların girildiği bir brüt-net hesaplama aracı kullanmak en pratik yoldur.