OpenAI, Navier-Stokes Problemini Yapay Zeka ile Çözdü mü?

Yapay zeka devi OpenAI, matematik dünyasında uzun süredir çözülemeyen önemli bir problemi yapay zeka yardımıyla çözdüğünü iddia ederek dikkatleri üzerine çekti. Şirket, yaklaşık 90 yıldır üzerinde çalışılan Navier-Stokes varlık ve düzgünlük problemini, henüz kullanıma sunulmayan yeni bir modelin yaklaşık 10 bin yapay zeka ajanının koordineli çalışmasıyla çözdüğünü açıkladı. Bu açıklama, matematik camiasında hem büyük bir heyecan hem de beraberinde etik tartışmaları getirdi.

Navier-Stokes Problemi ve 1 Milyon Dolarlık Ödül

Navier-Stokes denklemleri, su ve hava gibi akışkanların hareketlerini tanımlamak için kullanılıyor. Problemin özünde, düzgün başlangıç koşullarına sahip üç boyutlu bir akışın her zaman düzgün kalıp kalmayacağı veya belirli koşullar altında hızların sınırsız büyüdüğü bir tekillik geliştirip geliştiremeyeceği sorusu yatıyor. Bu problem, 2000 yılında Clay Mathematics Institute tarafından yedi Millennium Prize Problem'dan biri olarak seçilmişti ve çözümü için 1 milyon dolarlık bir ödül vadediliyordu.

OpenAI'ın Çözüm Süreci

OpenAI'ın açıklamasına göre, şirket 28 Ağustos'ta matematik alanında önceki modellerden daha yüksek performans gösteren yeni bir dahili modelin eğitimine başladı. 1 Eylül'de, iki Millennium Prize Problem'ın çözüldüğüne dair söylentileri duyan ekip, modeli hala çözülememiş problemlere yönlendirdi. Sistem ilk olarak yaklaşık 100 ajanla Euler denklemleriyle ilgili daha basit bir probleme odaklandı ve 50 saat içinde çözüme ulaştı. Ardından OpenAI, kaynaklarını Navier-Stokes problemine kaydırarak ajan sayısını yaklaşık 10 bine çıkardı. Şirkete göre, Navier-Stokes çözümünün üretilmesi 88 saat sürdü. Bu süreçte 2,7 milyon mesaj ve yaklaşık 130 milyar çıktı token'ı üretildiği belirtildi. Kanıtın Lean ile biçimsel doğrulaması ise GPT-6 Astra kullanılarak 17 saatte tamamlandı. WIRED'ın aktardığına göre, OpenAI araştırma lideri Mark Chen, kullanılan hesaplama kaynağının maliyetinin milyonlarca dolar seviyesinde olduğunu ifade etti. Ortaya çıkan sonuç, başlangıçta hareketsiz ve düzgün olan bir akışkana düzgün bir dış kuvvet uygulandığında sonlu zamanda bir tekillik gelişebileceğini gösteriyor. OpenAI, bunun Clay Mathematics Institute tarafından tanımlanan problemin C ve D seçeneklerini karşıladığını belirtiyor.

Akademik Etik Tartışmaları ve Benzer Araştırmalar

OpenAI'ın bu duyurusu, matematiksel başarının ötesinde geniş bir akademik etik tartışmasını da beraberinde getirdi. New York University'den matematik profesörü Tristan Buckmaster ve Anthropic'te çalışan matematikçi Levent Alpöge, OpenAI'ın duyurusundan kısa süre önce yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştıkları araştırmaların sonuçlarını yayımlamışlardı. İkilinin çalışması, Anthropic adına yürütülmese de Buckmaster ve Alpöge, araştırmalarında hem Anthropic'in Claude modellerinden hem de OpenAI Codex'ten yararlandıklarını belirtiyor. Buckmaster, özellikle GPT-5.6 Sol'u kullandıklarını, Astra'nın ise daha sonra yazım ve kanıtların denetlenmesi aşamasında devreye girdiğini ifade ediyor. Araştırmacılar, sıkıştırılamaz gözenekli ortamlar, Boussinesq ve üç boyutlu sıkıştırılamaz Euler denklemlerinde düzgün dış kuvvet altında sonlu zamanda tekillik oluşumuna ilişkin üç sonuç açıkladılar. Buckmaster, temel araştırma yönünün Diego Córdoba ve Luis Martínez-Zoroa'nın yıllardır yürüttüğü çalışmalar üzerine inşa edildiğinin altını çizdi. Buckmaster ve Alpöge'nin çalışmalarındaki önemli ilerleme 15 Ağustos'ta gerçekleşti ve Euler sonucu 22 Ağustos'ta Lean ile doğrulandı. Bu durum, ikilinin bu araştırma hattındaki çalışmalarının OpenAI'ın 1 Eylül'de başlattığını söylediği yoğun hesaplama sürecinden öncesine uzandığını gösteriyor.

OpenAI'ın Araştırma Yönü ve Codex Kullanımı

Buckmaster'ın itirazının temelinde, OpenAI'ın doğrudan kendilerinin kanıtını kopyaladığı yönünde bir suçlama bulunmuyor. Matematikçi, kendi açıklamasında OpenAI'ın kanıtını görmediğini ve verilerinin kullanılıp kullanılmadığını bilmediğini özellikle belirtiyor. Buna karşılık Buckmaster, kendisi ve Alpöge'nin ilerlemeleri hakkındaki bilginin OpenAI'a ulaştığını öğrendikten sonra şirketle iletişime geçtiğini söylüyor. Paylaşılan bilgilere göre, görüşmeler sırasında OpenAI'ın aynı alışılmadık araştırma rotası üzerinden zorlanmış Navier-Stokes probleminde bir çözüm elde ettiğini öğrenmesi Buckmaster'ın şüphelerini artırdı. Buckmaster'a göre, düzgün dış kuvvet üzerinden Clay probleminin C ve D seçeneklerine ulaşmaya çalışan çok az araştırmacı bulunuyordu. OpenAI'ın kendi açıklaması da şirketin geniş çaplı çalışmasını Buckmaster ve Alpöge'nin ilerlemesine ilişkin söylentileri duyduktan sonra 1 Eylül'de başlattığını doğruluyor. Ancak OpenAI, araştırmacıların çalışmalarını ya da özel Codex oturumlarını görmediğini ve kendi çözümünün bağımsız olarak üretildiğini savunuyor. Konunun daha geniş sonuçlara sahip olmasının temel nedeni ise Buckmaster ve Alpöge'nin çalışmalarında yoğun biçimde OpenAI Codex kullanmış olması. Bu durum, Codex verilerinin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı sorusunu gündeme getiriyor ve gelecekteki yapay zeka araştırmaları ile akademik işbirliği modelleri üzerine önemli etik tartışmaları başlatıyor.

Kaynak: webrazzi.com

Yapay Zeka Kategorisinden En Yeniler

• Yapay Zeka Kenya'da Binlerce Kişinin İşini Bitirdi
• OpenAI Ajanları Yine İnternete Sızdı: Yeni Güvenlik Zafiyeti
• OpenAI'ın Yeni Siber Güvenlik Modeli Astra Detaylandı
• Sony ve Warner Music'ten Anthropic'e Telif Hakkı Davası
• Nvidia, Hugging Face'i 12,9 Milyar Dolara Satın Alıyor
• Perplexity ve Nvidia'dan Cihazda Çalışan Yapay Zeka Ajanı