Türkiye'nin Yapay Zeka Eylem Planı Resmen Yürürlükte

Türkiye, yapay zeka alanında küresel bir oyuncu olma hedefini netleştiren 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nı hayata geçirdi. Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe giren bu stratejik yol haritası, ülkenin yapay zeka ekosistemini güçlendirmeyi ve bu alandaki yeteneklerini geliştirmeyi amaçlıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle hazırlanan plan, Türkiye'yi yapay zeka dönüşümünde öncü ülkeler arasına taşımayı hedefliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, planın Türkiye'nin yapay zeka teknolojileri geliştirme, güvenilir ürün ve hizmetler üretme ve stratejik alanlarda yapay zeka çözümlerini ölçeklendirme vizyonunu desteklediğini belirtti. Plan, haziran ayında kamuoyuna açıklanan hedeflerin, kamu kurumları açısından uygulama çerçevesine kavuşmasını sağlıyor.

Dört Temel Eksende 16 Eylem: Yol Haritasının Detayları

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, dört ana eksen ve bu eksenler altında yer alan toplam 16 öncelikli eylemden oluşuyor. Bu eksenler, yapay zeka ekosisteminin farklı boyutlarını ele alarak kapsamlı bir yaklaşım sunuyor:

• Fark Et: Bu eksen, yapay zeka okuryazarlığını artırma, insan kaynağını geliştirme, veri ekosistemini güçlendirme ve hukuki çerçeveyi oluşturma üzerine odaklanıyor.
• İstifade Et: Hesaplama altyapısının kurulması ve yapay zekanın kamu ile özel sektörde yaygın bir şekilde kullanılması bu başlık altında hedefleniyor.
• Üret: Finansman mekanizmalarının oluşturulması, yerli yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, robotik teknolojileri ve yapay zeka büyüme bölgeleri bu eksenin temelini oluşturuyor.
• Yönet: Uluslararası yatırımların çekilmesi, yapay zeka diplomasisi, bölgesel iş birlikleri ve güvenlik düzenlemeleri bu eksenin ana konularını oluşturuyor.

Plan kapsamında, kamu ve özel sektör kaynaklarıyla 1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer oluşturulması bekleniyor. Bu, yapay zeka alanındaki yatırımların ülkenin ekonomik büyümesine önemli katkı sağlayacağının bir göstergesi.

Yapay Zeka Okuryazarlığı ve İnsan Kaynağı Gelişimi

Planın en iddialı hedeflerinden biri, geniş kitlelere yapay zeka eğitimi sağlamak. İlk aşamada e-Devlet ile entegre bir yapay zeka değerlendirme sistemi kurulacak. Bu sistem sayesinde vatandaşlar, yapay zeka okuryazarlık seviyelerini ölçebilecek ve kendilerine uygun eğitim programlarına yönlendirilecekler. Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı kapsamında:

• İlk 12 ayda 1,5 milyon, iki yıl içinde ise toplam 5 milyon kişinin bu programı tamamlaması planlanıyor.
• Program, 81 ilde düzenlenecek atölyelerle desteklenecek ve ilk altı ayda en az 1.000 eğiticinin yetiştirilmesi öngörülüyor.

İnsan kaynağı tarafında ise 2027 sonuna kadar 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, aynı dönemde en az 50 üniversitede temel yapay zeka derslerinin müfredata alınması ve en az 500 uluslararası uzmanın Türkiye'de araştırma, eğitim veya girişim faaliyetlerine katılması planlanıyor.

Veri ekosistemi de planın önemli bir parçası. En az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde makine tarafından okunabilir biçimde yayımlanması ve bunların en az 100'ünün API üzerinden düzenli erişime açılması hedefleniyor.

Altyapı ve Yatırım Hedefleri: 1 GW Veri Merkezi Gücü

Yapay zeka altyapısının güçlendirilmesi, planın kilit unsurlarından birini oluşturuyor. 2030 yılına kadar Türkiye'nin yapay zeka ve veri merkezi kurulu gücünün en az 1 GW'a çıkarılması hedefleniyor. Bu hedef, ülkenin veri işleme ve depolama kapasitesini önemli ölçüde artıracak.

Diğer altyapı hedefleri arasında:

• En az 1 eksabayt depolama kapasitesine ulaşılması.
• 100 Tb/s ulusal omurga bağlantısının kurulması.
• Yıllık 10 TWh düşük karbonlu elektrik satın alma anlaşması hacmine ulaşılması yer alıyor.

Veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yatırımın harekete geçirilmesi de planın iddialı hedefleri arasında. “Herkes İçin GPU” programıyla girişimlere, KOBİ'lere ve araştırmacılara hesaplama kaynağı sağlanacak. İlk fazda yılda en az 2 milyon GPU-saat kredi tahsis edilmesi, bu kapasitenin 2028 sonuna kadar yıllık en az 20 milyon GPU-saate çıkarılması planlanıyor.

Kamunun da yapay zeka pazarının ilk müşterilerinden biri olması hedefleniyor. Toplam kamu yatırım programı bütçesinin en az yüzde 2'sinin yapay zeka projelerine ayrılması öngörülürken, ilk 12 ayda 10 bakanlıkta en az 30 pilot uygulamanın başlatılması planlanıyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden en az beş yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin pilotlanarak ölçeklendirilmesi hedefleniyor.

Yapay Zeka Girişimlerine Destek ve Büyüme Bölgeleri

Plan, yapay zeka girişimlerini desteklemek için iki aşamalı bir finansman yapısı öngörüyor. Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu üzerinden en az 10 milyar TL kaynak sağlanması hedeflenirken, Yapay Zeka Büyüme Fonu'nun ise 15 milyar TL büyüklüğe ulaşması planlanıyor. Büyüme fonuyla en az 20 yapay zeka girişiminin Seri A, Seri B veya ölçeklenme yatırımlarına katkı sağlanması amaçlanıyor.

Yapay Zeka Büyüme Bölgeleri de planın önemli başlıkları arasında. 2028 sonuna kadar en az beş bölgenin ilan edilmesi ve bunların en az üçünün faaliyete geçmesi hedefleniyor. Bu bölgeler, yatırımcılara enerji ve altyapısı hazırlanmış kampüsler sunacak. Aynı dönemde üç Bölgesel Mükemmeliyet Merkezi ve altı erişim noktasının açılması planlanıyor.

KOBİ'ler için de destekler mevcut. İlk 12 ayda en az 1.000 yapay zeka kuponu tahsis edilecek. Desteklenen projelerin en az yarısının saha pilotuna, pilotların en az üçte birinin ise kalıcı ürün veya hizmete dönüşmesi hedefleniyor. Plan, genel amaçlı büyük dil modellerinin yanı sıra sağlık, tarım, deprem, enerji ve sanayi gibi alanlarda sektörel temel modellerin geliştirilmesini de kapsıyor.

Kaynak: webrazzi.com

Yapay Zeka Kategorisinden En Yeniler

• Amazon, Yapay Zeka Eğitimi İçin Nadir Kitapları Yok Ediyor
• Google Meet AI Not Alma Özelliğini Yüz Yüze Toplantılara Taşıdı
• OpenAI, GPT-5.6 Sol için Ultrafast Modunu Tanıttı
• Google Gemini 1 Milyar Kullanıcıya Ulaşarak Rekor Kırdı
• Lumilens, Optik Bağlantı Çözümleriyle 700 Milyon Dolar Yatırım Aldı
• OpenAI'ın Akıllı Hoparlörü 300-400 Dolar Arasında