Yapay Zeka Veri Merkezleri Elektrik Şebekesini Nasıl Zorluyor?

Geçtiğimiz günlerde Washington DC yakınlarında düşen bir elektrik hattı, normalde şebekenin saniyeler içinde toparlanacağı bir olayın 10 dakikadan fazla sürmesine neden oldu. Bu durumun arkasında, yaklaşık 3 gigawatt'lık veri merkezlerinin neredeyse eş zamanlı olarak enerji çekmeyi bırakması yatıyordu. Ting Labs'ın topladığı verilere göre, bu olay PJM şebekesi genelinde Kuzey Virginia'dan Chicago'ya kadar voltajda ani bir yükselişe yol açtı. Her ne kadar geniş çaplı bir elektrik kesintisine neden olmasa da, bölgedeki ışıkların titremesine sebep oldu. Uzmanlar, veri merkezlerinin şebeke üzerindeki bu tür etkilerinin gelecekte daha sık yaşanacağını öngörüyor.

Veri Merkezlerinin Şebeke Üzerindeki Etkisi Büyüyor

PJM bölgesinde yer alan Kuzey Virginia, dünyanın en yüksek veri merkezi yoğunluğuna sahip bölgelerinden biri. ON.Energy CTO'su Ricardo de Azevedo, bu olayı "kömür madenindeki kanarya" olarak nitelendiriyor ve veri merkezleri gibi büyük yükleri içeren bu tür olayların giderek arttığını belirtiyor. İki yıl önce yine PJM şebekesinde yaşanan benzer bir olayın yankılarını taşıyan bu durum, veri merkezlerinin elektrik kesintilerine karşı daha zarif bir şekilde tepki vermesi gerektiği konusunda uyarı niteliği taşıyor.

PJM Interconnection, New Jersey'den Illinois'e kadar uzanan şebekeleri yönetiyor ve 67 milyon müşteriye hizmet veriyor; bu da onu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en büyük şebeke operatörü yapıyor. Elektrik hattının düşmesiyle birlikte, veri merkezleri yedek güce geçti ve PJM verilerine göre yaklaşık 3.1 gigawatt'lık yük yaklaşık 30 saniyede şebekeden ayrıldı. Şebeke bir miktar toparlanmış gibi görünse de, kısa bir süre sonra ek yükler de devreden çıktı. Zirvede, PJM'nin şebekesinde fazladan 3.49 gigawatt elektrik bulunuyordu ve stabil hale gelmesi 11 dakika daha sürdü. Reuters'a göre, bağlantısı kesilen veri merkezleri o sırada PJM'deki toplam talebin yaklaşık %3'ünü oluşturuyordu.

Birkaç yüzde puanı kulağa çok gelmese de, elektrik şebekesinin neredeyse kusursuz bir denge durumunda çalışması, arz ve talebin birbirine yakın olması gerekiyor. Aksi takdirde voltajlar düşebilir veya yükselip ani artışlar gösterebilir. Şebeke ve ona bağlı cihazlar küçük dalgalanmalara tolerans gösterebilir, ancak bu dalgalanmalar çok büyürse, şebeke içindeki veya bireysel tesislerdeki güvenlik önlemlerini tetikleyerek bağlantılarının kesilmesine neden olur. Kuzey Virginia'daki veri merkezleri, arızalı elektrik hattının neden olduğu voltaj dalgalanmasını algıladığında, yedek güce geçerek yüklerini şebekeden çekti. Daha fazla veri merkezi bu geçişi yaptıkça, şebekeden daha fazla yük çektiler. Nispeten küçük bir arz düşüşü olarak başlayan şey, talebin daha da büyük bir düşüşü haline gelerek arzın artmasına ve ampullerin titremesine neden oldu.

Çözüm Yolları ve Gelecek Senaryoları

Bağımsız Elektrik Sistemi Operatörü'nden kıdemli piyasa modelleri uzmanı Ali Zain Banatwala, çoğu veri merkezinin kararları anında verdiğini ve bu hafta bağlantısı kesilenlerin de farklı olmadığını belirtiyor. Voltaj düşüşü onlara ulaştığında, hepsi birkaç saniye içinde bağlantıyı kesmeye karar verdi. Banatwala, "Bu kadar yakın konumlanmış yüklerin sırayla bağlantıyı kesmesi veya yeniden bağlanması için bir yol bulmalıyız" diyor. Daha düzenli bir süreç, şebeke operatörlerinin önceden daha sağlam prosedürler geliştirmesine olanak tanır. Alternatif olarak, veri merkezleri kesintileri emebilecek şekilde inşa edilebilir ve onlara sırt çevirmeyebilir.

ON.Energy adlı bir girişim, veri merkezlerinin ve şebekenin bu hafta yaşanan gibi olayları atlatmasına yardımcı olacak bir ürün üzerinde çalışıyor. Şirket, tüm bir veri merkezi kampüsü için sunucuların yanı sıra soğutucular ve diğer ekipmanları da kapsayan kesintisiz bir güç kaynağı geliştirdi. Şirket, veri merkezini, karmaşık güç dönüştürme ekipmanına bağlı bir pil bankasının arkasına gizliyor. Şebekenin "gördüğü" tek şey, veri merkezinin her bir bireysel bölümünden gelen inişli çıkışlı zirveler yerine tutarlı, iyi davranışlı bir yüktür. ON.Energy'nin sistemi, veri merkezlerinin yapay zeka eğitimi dahil olmak üzere bilgi işlem iş yüklerini şebekeyi rahatsız etmeden artırmasına ve azaltmasına olanak tanıyor. Belki de daha önemlisi, veri merkezlerinin şebekeden gelen güç dalgalanmalarını emebileceği anlamına da geliyor. Şebekeden ayrılmak yerine, ON.Energy'nin sistemi fazla elektriği pillerini şarj etmek için kullanabilir ve akış düşerse, sistem sunuculara güç gönderebilir. Ayrıca, şebekenin liderliğini milisaniyeler içinde takip edebilir, bu hafta PJM için soruna neden olan düşüşleri veya ani artışları önleyebilir.

De Azevedo, ON.Energy'nin şu anda dört farklı veri merkezi kampüsünde toplam 3 gigawatt değerinde sistem kurduğunu belirtiyor. Şebeke yöneticileri de bu soruna uyanmış durumda. Örneğin ERCOT, veri merkezleri gibi büyük yüklerin kesintileri "atlatmasını" şart koşacak. Ancak zaman daralıyor. Bu haftaki toplu bağlantı kesilmesi, 2024'te 60 veri merkezinin eş zamanlı olarak bağlantısını keserek şebekeden 1.5 gigawatt yük çektiği benzer bir olayın iki katı büyüklüğündeydi. O zamanlar, Synapse Energy Economics'e göre veri merkezleri PJM'nin yükünün yaklaşık %6'sını oluşturuyordu. 2040 yılına kadar bu oranın %24'e çıkması bekleniyor. Sorun kısa sürede çözülmezse, durum çok daha kötüye gidebilir.

Kaynak: techcrunch.com

Yapay Zeka Kategorisinden En Yeniler

• Prentis, 1 Milyar Dolar Değerlemeyle 100 Milyon Dolar Yatırım Arıyor
• Etched, Yapay Zeka Çip Pazarına 10 Milyar Dolarlık Değerlemeyle Damga Vurdu
• Etched: GPU'suz Yapay Zeka Çipiyle 10 Milyar Dolar Değerleme